Kamp Westerbork monument

Kamp Westerbork: Nederland in de Tweede Wereldoorlog

Gepubliceerd op: 13-01-2016

Alweer een jaar of zeventien was het geleden – mijn god, wat voel ik me nu oud – bracht ik een bezoek aan Kamp Westerbork. Ik was een jaar of elf en had eigenlijk nog geen benul van wat voor afschuwelijke dingen zich hadden afgespeeld. Met school bezochten we een dag Kamp Westerbork en ik denk dat dat het moment is geweest waarop ik gefascineerd raakte door de Tweede Wereldoorlog. Ik heb tientallen boeken verslonden en ook films als Schindlers’s list kan ik niet vaak genoeg kijken. Voor wie de film nog nooit gezien heeft, doen! Ondertussen al jaren geleden, maar nog steeds kan ik me niet voorstellen dat alles echt gebeurt is. En dat zo dichtbij huis. Kamp Westerbork is een plek die iedereen eens zou moeten bezoeken. Misschien niet zo groots en meeslepend als bijvoorbeeld Auschwitz in Polen, maar zeker niet minder belangrijk.

Kamp Westerbork

Kamp Westerbork

Museum van Kamp Westerbork

Kamp Westerbork, in Drenthe, was één van de kampen in Nederland vanaf waar tijdens de tweede wereldoorlog duizenden mensen vervoerd werden naar andere kampen in voornamelijk Duitsland en Polen. In totaal verbleven meer dan 100.000 voornamelijk Joden, maar ook Sinti, Roma en verzetsmensen in Kamp Westerbork. 102.000 van hen keerden nooit meer terug naar hun thuis. Het kamp, dat in 1939 in principe gebouwd werd als Centraal vluchtelingenkamp Westerbork. Een kleine drie jaar later – in 1942 – werd het kamp overgenomen door de Nazi’s.

Tegenwoordig bestaat Kamp Westerbork uit het terrein waar destijds de barakken stonden en waar nu het monument gevestigd is. Daarnaast is het mogelijk om het museum van Kamp Westerbork te bezoeken. In het museum van Kamp Westerbork worden de namen omgeroepen van alle Joden die zijn weggevoerd en die nooit meer terugkeerden. Daarnaast liggen er verschillende bezittingen van van inwoners van Kamp Westerbork. Een foto van een goede vriendin. Kaarten en brieven van kinderen aan hun vriendjes en vriendinnetjes. Borstels waarmee de lange haren gekamd werden. Knuffels waar de kinderen aan gesabbeld hebben. Brieven waaruit hoop is te lezen. Hoop op een beter leven na het leven in Kamp Westerbork. Hoop van inwoners. Niet wetende dat vrijwel iedereen die afgevoerd werd vanaf Westerbork niet meer terug zou keren. Verschrikkelijk.

Voor het museum betaal je wanneer je 18 jaar of ouder bent 8,50 euro per persoon. Hiermee kun je ook gebruik maken van de pendelbus die je naar het kampterrein brengt. 

Kamp Westerbork

Kamp Westerbork

Leo, een kind in Kamp Westerbork

Ik mag dan misschien geen kind meer zijn, maar het verhaal van de jonge Leo uit de “doe & voel” tentoonstelling krijg ik maar niet uit mijn hoofd. Het is het verhaal van een Joods jongetje, Leo van zeven. Hij belandt samen met zijn vader en moeder in Kamp Westerbork en heeft al die tijd de hoop dat zij niet afgevoerd zullen worden. Dit aangezien zijn vader een belangrijke baan heeft in het kamp en daardoor nodig is. Er zijn tekeningen te zijn van Leo zijn jaren in Zwijndrecht waar hij opgroeide voor de oorlog en brieven over zijn tijd in het kamp. Vriendjes genoeg. De hoop blijkt echter onterecht. In 1944 wordt Leo met zijn vader en moeder afgevoerd naar Theresienstadt.

Deze tentoonstelling is nog tot en met februari 2016 te zien.

Kamp Westerbork

Vanaf het museum pakken we de pendelbus naar het kamp. Het kamp waar nu nog weinig te zien is van de verschrikkelijke geschiedenis. Veel bewijs van alle gruwelijke verhalen die we zojuist lazen en hoorden in het museum is er niet meer over. Bij de ingang zien we het huis van de majoor en een stuk verder staat een treinwagon. Een wagon die onschuldige mensen naar hun laatste bestemming bracht.

Een stukje verder – op het midden van het terrein – ligt het 102.000 stenen monument. Voor ieder slachtoffer een steen. Stenen met een Davidster – voor alle Joden die zijn omgekomen -, stenen met een vlam voor de Sinti en Roma en een aantal stenen zonder symbool. Deze voor de verzetsstrijders die omkwamen in Kamp Westerbork.

Aan het einde van het terrein zien we het indrukwekkende Nationaal monument Westerbork. Een monument dat is opgezet op de plek waar de spoorbaan eindigde. Het monument is ontworpen door een oud-gevangene van Kamp Westerbork en bestaat uit twee hoogstaande, omgekrulde spoorstaven op 97 bielzen. 93 van deze bielzen verwijzen naar de treinen die vanuit Kamp Westerbork naar vernietigingskampen in Europa vertrokken. De overige vier bielzen verwijzen naar treinen die vanuit andere plekken in Nederland zijn vertrokken.

Het is moeilijk om te bevatten wat zich hier 70 jaar geleden heeft afgespeeld. Van het kamp is weinig – tot niets – over en sowieso is het voor geen mens te bevatten tot wat voor verschrikkelijke dingen mensen in staat kunnen zijn. Een goed moment om stil te staan bij wat je hebt. Om stil te staan bij het goede in de wereld.

Kamp Westerbork. Gedenkstenen

Kamp Westerbork. Wagons

Kamp Westerbork. Het huis van het kamphoofd

Kamp Westerbork. Wagons

Wil jij ook een bezoek brengen aan Kamp Westerbork? Je vindt hier meer informatie over de tentoonstellingen en openingstijden.

Kirsten | Travelaar.nl - 30 jaar. Gek op; Tropische temperaturen, paradijselijke eilanden, malibu cola, tapas, sushi, hardstyle, hardcore, bordspellen, goede series en steden met een rauw randje. Hekel aan; Kou, sneeuw (eigenlijk gewoon de hele winter), uber-toeristische oorden, pittig eten en bier Favoriete landen: Laos & Spanje

Lees meer

11 reacties op “Kamp Westerbork: Nederland in de Tweede Wereldoorlog”

  1. Vetexbart schreef:

    Akelig bezoekje denk ik, maar natuurlijk goed om stil te staan bij de gruwel. Ben zelf in Auswitch geweest en dat was heel confronterend.

  2. Melissa schreef:

    Ik woon in Drenthe en er ook regelmatig geweest. Kan nog niet bekenden dat het vroeger allemaal gebeurde. Moet echt verschrikkelijk zijn om daar gevangen te zitten.

    • Wij hebben beide ook jaren in Drenthe gewoond en wonen nu in Groningen. Voor ons is het ook een “thuiswedstrijd” dus, maar stom genoeg niet eerder de moeite genomen om die kant op te gaan. Blij dat we nu eindelijk zijn geweest!

  3. Sandra schreef:

    Ik ben er ook geweest zo’n 8 jaar geleden ofzoiets. Vond het bizar om alle overblijfselen te zien. Gedachte dat daar zo veel mensen in angst hebben geleerd zorgde er echt voor dat de rillingen over mijn lijf liepen.

  4. Sabine schreef:

    Ik ben er z’n 8 jaar geleden geweest en vond het heel indrukwekkend. Ben ook op andere kampen geweest, zoals Auschwitz-Birkenau en Mauthausen, die vergeleken met Westerbork veel heftiger zijn. Toch geeft het altijd weer een vreemd gevoel om daar rond te lopen. Denkend aan die ellendige geschiedenis. Het museum is heel mooi vind ik, heel leerzaam ook.

  5. Bijzondere plek en zo dicht bij huis. Ik ben er ook een aantal jaren geleden een keer met school heen geweest. Indrukwekkend plek en om het voor ons nog indrukwekkender te laten zijn, werd en voor ons een film afgespeeld van de joden in de oorlog in Meppel. Zo is het opeens wel heel dicht bij. Ik zou graag nog een keer terug willen. Misschien de komende tijd nog maar eens doen.

  6. Geja schreef:

    Ik wil nog graag een keer de herdenking op 4 mei meemaken, en dat ik dan iedereen die in welke oorlog dan ook iemand heeft verloren of heeft moeten vluchten kan herdenken.

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.